Bürgermeister
Bürgermeister
Nebenform burge-, mnd. borge(r)meester, mnl. burge(r)-, borge(r)meester, lat. burgimagister, franz. burgozmeistre der frühere sindic 1530 Weilenmann, MehrsprSchweiz. 91. 260. engl. boroughmaster, burghermaster 1494. 1676 Bense, LowDutchEngl. 19. 30
bdv.:
Burgmeister
-
magister burgensium1307 DüsseldorfStaatsArch.
-
magister burgensis1308 Lacomblet,UB. III 55 Faksimile
-
magister civium, consuloJ. Scheid,StädtBeamte 6
- Scheid,StädtBeamte 7
I
Vorsteher einer Stadt-, Dorfgemeinde
I 1
-
heissen sy eynen burgermeister unde der hat synen namen von dem ammechte ... er sal sine eitgenossin halden alz der meister sine schulere14. Jh. GlWeichb. 265 Faksimile
-
dis ist des burgermeisters ammecht, das er die stat mit synen eitgenozin beware14. Jh. GlWeichb. 267 Faksimile
-
stadtobrigkeit, welche ... aus einem haupt, welches burgermeister oder schultheiß genennet wird1727 Leu,EidgR. I 603 Faksimile
- 1783 Tomaschek,Wien I nr. 195
I 2
I 2 a
Stadtobrigkeit, Gesamtheit als verkündigende, erlassende Person. Formeln wie
-
wir der burgermeister, der rat und die gemeinde von B.1261 BaselUB. I nr. 398
-
wir ... die burgermeistere, der rat und die burger gemeinliche1297 MGConst. III 546 Faksimile
- 1319 SPöltenUB. I 245 Faksimile
-
wir N. ... erbrichter, N. burgermeister, NN. schepfen1328 AussigUB. 14 Faksimile
- 1337 MWirzib. IV 145 Faksimile
-
ich ... Nolde ... bůrgermester ..., Aleph van der Reke, Johan van Bogghe ... raetlůde ... důn kundich1341 ClarenbergUB. 12 Faksimile
- 1346 KaiserswerthUB. 248
-
ich N. burgermeister und wir ... der rat1348 Geschfrd. der 5 Orte 19 (1863) 272
-
wi borghermestere ... ratman unde de ganze menheyt der stad1358 MecklUB. XIV 369 nr. 8535
- 1363 BremUB. III 181 Faksimile
-
wir die burgermeistere und rete1375 ErfurtUB. II 534 Faksimile
-
wür der schulthaiss, der burgermaister, die richter, die zunfftmaister undt die achzig undt die gemeinde gemainlich der statt ze R.1378 RottweilUB. 175 Faksimile
- 1386 BrüxStB. 54 Faksimile
- 1387 FRAustr. 59 S. 86
-
wy borghermeyster, schepen unde ratmanne1420 MansfeldKlUB. 54 Faksimile
- 1447 IlsenburgUB. I 253
-
wy scout, burgemeisters ende scepen1449 Fruin,KlSteden II 15 Faksimile
- 15. Jh. NürnbPolO. 131 Faksimile
-
wy borgemestere unde buermestere1512 ZHarz 22 (1889) 298
- 1542 Stieda-Mettig 298 (nr. 32) Faksimile
- 1569 Stettin/PommMbl. 19 (1905) 5
- 1593 Stieda-Mettig 455 (nr. 87) Faksimile
- 1636 HusumStiftungsb. 11
I 2 b
Stadtobrigkeit, -Gesamtheit als angeredete Person
-
dem burgermaister, dem alten und dem nüwen rat und unsern burgern1303 FürstenbUB. II 12 Faksimile
- 1332 MühlhsnUB. 406 Faksimile
-
burgermeister und ratleute gesworne und ganze gemeyne1357 Wutke,SchlesBergb. I 50 Faksimile
-
borghermestere, radmanne vnde die gantze menheit1360 BremGQ.(L.) 71 Faksimile
- 1361 Mohr,Cod. III 155 Faksimile
- 1366 FreiburgÜRec. IV 26
-
borgermeister und stadt und ganze gemeind1367 ZWirtFrk. 3, 2 (1854) 87
-
burgermeister, scheffen unde burger1373 DuderstadtUB. 99 Faksimile
-
burgermeister unde die rete1373 FreibergUB. I 92 Faksimile
-
borghermesteren, scpenen unde menet1378 CoesfeldUB. I 77 Faksimile
- 1382 KaiserswerthUB. 351
- 1390 BudweisUB. 272 Faksimile
- 1395 Amorbach 220 Faksimile
- 1398 OstfriesUB. I 139 Faksimile
- 1428 Wertheim 23 Faksimile
-
burgermeistern, reten und gemeynden1434 BrüxStB. 102 Faksimile
-
borgermeistern unde rathmannen15. Jh. DanzigWillk.(Simson) 25 Faksimile
- 1506 RadolfzellHGO. 81
- 1599 HambHandw. 534 Faksimile
-
de borgermeister, de vaget der stadt unde de ratoJ. RigaStR. 49 Faksimile
- OstfriesUB. II 82 Faksimile
I 3
Kollegium mehrerer Bürgermeister
-
ze C. 3 burgermeister gemachet1347 MGConst. VIII 444 Faksimile
-
borghemestern, der nu 5 synt1380 Strals.2.StB. II 299
-
dry erber manne zu burgermeistern gekorn1435 MainzChr. II 2 S. 201
- 1456 SneekStB. Art. 49 Faksimile
-
mit den zweien ratsburgermeistern und den zweien der gemeinde burgermeistern1471 HeidelbStR. 507 Faksimile
-
dass zwen burgemeister oder heinberger sin sollen, einen hinder Hansen, der ander hinder uns seßhafft und doch einer usser dem gericht und der ander von der gemein1472 Zuzenhausen 727 Faksimile
- 1520 KärntLHdf. 162 Faksimile
-
zween burgermeister erwählt nemlich einer von gericht, der ander von der gemein1557 Wiesloch 717 Faksimile
- 1582 CoutAnvers I 14 Faksimile
-
als herr N. anno 1370 von den herrn und herr N. von den zünften burgermaister warenoJ. FuggerChr. 2
- MagdebGBl. 47 (1912) 194
I 4
einen Bürgermeister wählen, einsetzen
-
ainen burgermaister kiesen ... die 24 und die zunftmaister1324 FürstenbUB. II 87 Faksimile
-
daz die zwelef riether alle jar einen burgermeister under in sollent kiesen1337 MosbachStR. 547 Faksimile
-
welhen die zunfftmaister und die 11 erwellent ze burgermaister1396 MemmingenStR. 313 Faksimile
-
uber 4 wochen sullen dy scheppen eynen andern purgermaister seczen14. Jh. IglauOberhof 105 Faksimile
-
dertien ambachten ... suelen kiesen ... enen burgermeester1413 CoutMaestricht 130 Faksimile
-
dat die burgere ... kiesen sullen eenen burgermeister1417 CleveStR./ZRG. 9 (1870) 428 Faksimile
- 1463 Hauptmann,Wappenr. 505 Faksimile
-
2 nüw burgermeister setzen1470 FürstenbUB. VII 7 Faksimile
-
unser byschoff kiesen sal ein burgermeister von der gemeinde15. Jh. MWormat. 341 Faksimile
-
inn der statt, wo die burgermeyster ire ampt vom bischoff ... empfahen1530 LibriFeud.(Weidm.) G. I
-
bürgermeister und rath, so von der herrschaft gesetzt1561 Wuttke,Städteb. 102 Faksimile
- 1586 LübStR. I 1 § 5 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1586
- 1592 MünsterPolO. 6 Faksimile
-
dat de ratsherren gedachten eenen burgermeister aver de stadt ambachten to setten16. Jh. SchwerinStR. 283 Faksimile
-
die burgermaister geschepfft wurden16. Jh. Summa legum I 12
- MagdebSchSpr.(Gaupp) 272 Faksimile
I 5
als Gerichtsperson
-
zeugen, die dabey .. sint ... N. der purgermeister1244 RegensbStat. 90 Faksimile
- 1330 Indersdorf I 63 (nr. 130) Faksimile
- 1368/76 HerfordRB.(Normann) Art. 2 Faksimile
-
de borgher queme an de borgermeistere unde scepene1393 BocholdPriv. 346
-
von des burgermeisters gerichte14. Jh. GlWeichb. 266 Faksimile
- 1494 SGallenOffn. II 496 Faksimile
- 1503 FreiburgÜStB. 11 Faksimile
-
sol vnser burgermeister niemans beclagen1503 FreiburgÜStB. 41 Faksimile
- 1514 LaibachMalefizO. 464 Faksimile
- NürnbRef. 1522 VI 11
- 1590 BeitrEssen 20 (1900) 146
-
dergleichen ... leute vermittels des jüngern herrn burgermeisters ... in das gefängnis weisen1698 Lahner,Samml. 113 Faksimile
-
70 ₰ ze wandel ainem der deweil purgermaister istoJ. NÖsterr./ÖW. VII 96 Faksimile
I 6
mit Beiworten
-
regierender burgermeister1372 Weißenburg i.N.Stat. 63
-
alter burgermaister1485 FreibDiözArch. 19 (1887) 283 Faksimile
- 1492 Walldürn 250 Faksimile
-
erwehlte burgermeister1500 Reyscher,Stat. 400 Faksimile
- 1512 Altenburg/MittOsterland 5 (1862) 324 Faksimile
-
den eldisten burgermeister1518 ZRG.² Germ. 7 (1887) 111 Faksimile
-
tor tidt sittende borgermester1523 Wigand,Beitr. 157 Faksimile
-
gemeiner burgermeister1526 MosbachStR. 591 Faksimile
-
borgermeister im worde sittende1553 RigaErbb. 323 Faksimile
-
burgermeister im wort1586 LübStR. IV 4 § 4 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1586
- 1589 SchlettstStR. 431 Faksimile
-
worthabender bürgermeister1599 LauenburgStR. 296 Faksimile
-
worttragender bürgermeister1611 StolpStat. 248 Faksimile
-
wortführender burgermeister1613 Stieda-Mettig 328 (nr. 37, 16) Faksimile
-
landpfleger und angesetzter burgermeister, lat. praeses et proconsul1752 Greneck 65 Faksimile
I 7
-
twee rentmeesters, die geheiten zijn geweest borgemeesters1521 OrdonnPaysBas II 72
-
dass ... jeder burgermeister noch ausgang seines vierteljars das nechst ... vierteljars ein ausrichtermeister genennt1538 SchlettstStR. 372 Faksimile
II
II 2
wie Bauermeister
-
den burgermeister [andere Lesart bawirmeister] und die gebur, ob er in dorfern geflohen istnach 1358 Rb.n.Dist. VI 6 Dist. 4 Faksimile (Abschnittsbeginn)
II 5
"der ganze Betrieb der Lohhecken und somit auch deren Verteilung unterstand einem burgermeister oder rodtermeyer, der von den Mitgliedern gewählt wurde"