drohen, dräuen
drohen, dräuen
I
auf irgendwelche unberechtigte Weise die Absicht andeuten, etwas Feindliches oder Nachteiliges zu unternehmen, wenn etwas anderes geschieht
I 1
jemanden bedrohen ohne weitere Angabe
-
jeglicher wolte drouwen, daz in iht der ander gewert13. Jh. HeinrTürlinCrône 15471
-
ist daz ein ausserman einem purger drot, der sol daz seinem heren chunt tuon1308 Kärnten/Schwind-Dopsch 163 Faksimile
-
dat he emme ghedrowet hebbe1. Hälfte 14. Jh. GoslarStat. 46 Faksimile
-
wär och, das jeman dem andern tröwet und im doch nit tut1384 BadenArgStR. 51 Faksimile
-
die hem rechs weygherde of wederseide ..., of die hem of yement anders daerom dreyghede, versprake, misseide of misdede1401 Fruin,Dordrecht I 57 Faksimile
-
wass ... der gemeyn not ist, daz sollen die 14 schaffen und die 14 uß der gemeyn ... ußrichten, darfür so sol inne nyemant dragen1440 ArchHessG. 13 (1874) 513 [hierher?]
-
wo ... der gefangen lief weg und troät und schad dardurch geschäch mit der draung1499 NÖsterr./ÖW. VII 237 Faksimile
-
oft B.E. drowede, schal de herschop ... behulplik syn, densulvigen B. mit rechte tho vorvolghen1537 Dittmer,Sassenrecht 33 Faksimile
-
das einer vorher gedräuet, und darauff die hand-that folget1586 LübStR. IV 16, 3 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1586
-
dan die bauren inen gar hoch treüeten16. Jh. Donauwörth/SchwäbWB. II 331 Faksimile
-
wer ... deroselben amptleüth ... überlauft oder ihnen trotzet oder tröet1614 WürtLändlRQ. II 587 Faksimile
-
B.H. gesucht und gedrauwet1632 JbOldenb. 16 (1908) 355
-
der da trohet, der het ... kein freiung1667 ÖW. IX 148 Faksimile
-
vertrosten sollen auch diejenigen, so einen anderen drochen1791 Graubünden/GraubdnRQ. II 326 Faksimile
-
das er dem apte ... hat abgesagt vnd uff en gedröhetoJ. MittSchlesVk. 28 (1927) 232
-
huasa otherem thrutht, anda then crocha anda dura branch, en merc [Buße]oJ. Richth. 231 Faksimile
I 1 –
substantiviert
-
swer die gezuge irret mit trauwene1287 WormsUB. I 279 Faksimile
-
wer ... mit betde oder mit drouwen machet, daz ein anderre sinen win ligen let14. Jh. SpeyerUB. 482 Faksimile
-
borgen stellen vor sodane drouwenth1544 Dittmer,Sassenrecht 55 Faksimile
I 2
mit Angabe des Drohmittels
-
ymandis drewhende mit der faust, mit dem knottel, mit der kewlen, mit dem messer1270 Tzschoppe-Stenzel 374 Faksimile
-
[mit] vnstuhmlich drawenden worten angeredt1522 MittOsterland 6 (1863/66) 62 Faksimile
-
soo wie anderen drewet, dat is dreyght oft wenckt met eenen boghe oft met eender handtbusse1527 Stallaert I 375 Faksimile
-
daz ... sich jemanden treüwender, argwöniger wort vernemmen lüeße, den andern an leib und guet zue beschedigen1618 WürtLändlRQ. II 220 Faksimile
-
der, welcher mit der hand träuet, drey tag ... in die gefangenschafft ... gesetzt1721 BernMand. V nr. 7 P 6
-
huasa otherem to thiucht eg anda ord, and thruth hineoJ. Richth. 229 Faksimile
- Richth. 231 Faksimile
I 3
mit Angabe des beabsichtigten Nachteils
-
dreut ein man dem andern an sin lip oder an sin gut1276 AugsbStR. Art. 66 Textarchiv: AugsbStR. Art. 66
-
drowet ein burger dem andern an sinen lip oder an sin gesunt1300 Nordhausen/Förstemann,Nordhausen I 1 S. 52 Faksimile
-
an sin lebennach 1358 Rb.n.Dist. IV 12 Dist. 2 Faksimile
-
is adir das her drowet of eyn unrecht, so sal man im syn recht thun ume die untat, do her ume gedrowet hat1384 CDPruss. IV 25 Faksimile
-
swa ieman ... tröwet ubel zu tünne1385 SchaffhStB. 214
-
daz er im gedreuwet hat, er wolde im schaden an lybe unde an gute14. Jh. FreibergUB. III 178 Faksimile
-
drewet ainer dem andern an czu czunden1400 IglauStR. 244 Faksimile
-
die des ordens landen ader luten gedreuwet haben ... mit slachtunge, mortbrande ader vorretnisse1402 CDPruss. V 169 Faksimile
-
dat eme P. up syn lyff gedreuwet hette1430 Loersch,AachRdm. 107 Faksimile
-
were, das ymandt dreuethe czu bornne[n]1. Hälfte 15. Jh. DanzigWillk.(Günther) 10 Faksimile
-
is dat we drouwed ienigen borger to bernende edder dod to slande15. Jh. ApenradeSkra 163 Faksimile
-
von der dro wegen als er seinen nachgepawren gedreyt hat zu prennen und sie zu morden15. Jh. BambEchtb. 35 Faksimile
-
söllich missetat vor der geschicht zu thun gedroht het1507 BambHGO. Art. 39 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1507
-
so ... yemant zu bezaubern drohet1507 BambHGO. Art. 55 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1507
-
die reuter ... gemeiner stad ... schaden ze thun gedrawet1510 GörlitzRatsAnn. I/II 57 Faksimile
- 1541 König,Proz. 82
- 1557 BrandenbSchSt. I 341
-
wär dem anderen uff lyb und läben tröuwt1616 WaadtStat. 196 Faksimile
- 1654 Graubünden/GraubdnRQ. II 142 Faksimile
-
welcher den andern ... trohet, er wolle ihme das oder jenes thuen1725 WürtLändlRQ. II 911 Faksimile
II
berechtigt bedrohen
II 1
in der Notwehr
-
ob ein man dem andirn durch sinen mut willen drowit, dar umme ne darf er ime ne heine buze tun14. Jh. GörlitzLR. 221 Faksimile
II 2
Strafe oder Folter in Aussicht stellen
-
retet er dir zume zorne, die scrift die drowet dir und spricht: quis irascitur fratri suo14. Jh. AltdPred. I 38 Faksimile
-
drouwede one to schattende mit heit bradenen eygeren, de de stocmester rede vor den stok gebracht hadde1431 HildeshUB. IV 96 Faksimile
-
dat he sine undaet wuste to heelen und nicht ane dwang und drouwent wolde bekennenvor 1531 RügenLR. Kap. 121 § 4 Textarchiv: RügenLR. Kap. 121
-
in bedacht und forcht der schwären straff, so darinnen getreuet und gesetzt1546 Weiß,StraßbJud. 129
-
in ernstlich mit wortten straffen ... vnd im drewen mit der mulcta1583 Nordhausen/MittSchulg. 2 (1892) 82