Frommen, Fromme
Frommen, Fromme
ahd. fruma, froma; mhd. vrume, vrome; nd. vrome, vrame; fries. fremo; öst. frömben, frommen, frum
I
im Althochdeutschen
-
open frumaoJ. AhdGl. II 30 Faksimile
-
nuzzida frumaoJ. AhdGl. II 33 Faksimile
-
frotunas frpmboJ. AhdGl. II 56 Faksimile
-
euuigun frumma für praemiumoJ. MonseeFragm. 29, 24
-
so sama so ira selbero frumono des men dit [augmentum]oJ. MonseeFragm. 30, 16
II
Vorteil, Nutzen, Gewinn
II 1
-
de vrome is ir aller gemene1224/35 (Hs. 1369) SspLR. I 12 Textarchiv: SspLR. I 12
-
deme dat ordel gevunden is to sinem vromen1224/35 (Hs. 1369) SspLR. II 12 § 14 Textarchiv: SspLR. II 12
-
dat d'abt ende de convent van dien halbunre lants mochten doen hare vrome als met andren haren goede1257 LSchrP. 97 Faksimile
-
sol er das [gut] verchaufen und verseczen und allen seinen frumen damit schaffen1307 SPöltenUB. I 219 Faksimile
-
was mehr gulten oder geltent wurden jerlich dan zeehen pfundt, das ist des capplans frum1337 MBoica XV 471 Faksimile
-
wat anderes dingedes edder vromen velle, dat scal gan in uses herren nut1341 HHalberstUB. III 437 Faksimile
-
der stat armen und reichen gemainen frum ze füdern1347 MünchenStR.(Auer) 273 Faksimile
-
můgen wir mit dem gůt schaffen v̈nser früm1361 Indersdorf I 91 (nr. 205) Faksimile
-
was wir darane fromen nemen1363 ArchHessG. 2 (1838/41) 133
-
lovede wi ... under uns, dat wy vromen, koste, schaden unde verlust ... under uns na mantale like dreghen scholden1367 HannovUB. 455 Faksimile
-
wie vil trostes, frumes, gemaches vnd nuczes1373 BudweisUB. 115 Faksimile
-
der frome schol gancz und gar unser seyn1381 CDPruss. IV 11 Faksimile
-
den fromen sullen die dry gesellschaften tailen nach markzal der lut1381 WürtVjh. 4 (1881) 7
-
durch unser stat armer und reicher frum, nuetzz und notdurft willen1390 RegensbStat. 60 Faksimile
-
nemen si fromen adir vorlust adir schadinEnde 14. Jh. EisenachRb. 662 Faksimile
-
eryn vromyn schaffin mit dem selbin erbe14. Jh. MagdebBresl. 101 Faksimile
-
dem es czu frumen ward gesprochen vor1416 IglauOberhof 237 Faksimile
- 1417 CleveStR./ZRG. 11 (1873) 439 Faksimile
- 1424 HoyerUB. I 256 Faksimile
- 1452 Weinheim 392 Faksimile
-
ok schullen wy eyn des anderen fromen unde beste raden1492 OstfriesUB. II 361 Faksimile
- 1492 OstfriesUB. II 369 Faksimile
-
gemainer stat frommen trachtenEnde 15. Jh. StraubingStR. 307 Faksimile
-
seynd ihre kleinodia, kleider oder erbe in stehender ehe ... verbessert, das ist ihr frommen1586 LübStR. I 5 § 4 Volltext (und Faksimile), Ausgabe von 1586
-
hoe pacht oft vroeme nae doot tochter oft tochterssen naer 't recht gedeylt sol worden16. Jh. CoutLooz I 56 Faksimile
- BernGS. 1615 Bl. 2 Faksimile
-
an synen fromen solde gewant habinoJ. FreibergStB. 281 Faksimile
-
feo oððe fremeoJ. Liebermann,AgsG. 202
- MWirzib. IV 373 Faksimile
II 2
bester Fromme höchster Jahresertrag aus den ersten drei Pachtjahren
- 1550 CoutVieuxBGand II 10 Volltext
- 1615 CoutFurnes II 298
- 1620 CoutPoperinge 282
-
tammanschap von Eggewaertscappel staende ter meeste vraeme1764 CoutFurnes IV 56
-
de la meileure dépouille, en thiois beste vrome, laquelle appartient à sa majesté1780 CoutBourgBruges II 269
-
optimae vrome sunt fructus unius anni a tribus proximis sequentibus quem dominus elegitoJ. CoutVieuxBGand II 199
-
enige [leenen] staen ter bester vrome, ende danne mach de heere kiesen, welke vrome he wile van den ersten drien jarenoJ. MnlWB. IX 1404
II 3
in der Formel Nutz und Frommen
-
schirmer des selben gutes zu nuze und ze vrum der hilegen vrawn1293 WirtUB. X 197
-
in vnsern nutz vnd vruomen bewendit1322 MWirzib. IX 121 Faksimile
-
armen und reichen czu nucze und czu vrumeum 1330 BrünnRQ. 396 Faksimile
- 1343 MWirzib. IV 467 Faksimile
-
das sie das selbig gelt an ir stat nutz und fromen verpawen sollen1344 Lauda 184 Faksimile
-
mit vorsatze in betriglichkeit eyme teille zu nutze unde frommenMitte 14. Jh. FreibergBR. 293 Faksimile
-
habent es in unsern nutz und fromen bewendet und bekeret1351 FürstenbUB. II 181 Faksimile
-
irm closter zcu nucz und frumen1362 MansfeldKlUB. 447 Faksimile
-
durch vnsser stat frumen nücz vnd er1417 Wasserburg 110 Faksimile
-
dem hwsse Danczk czu nutczen vn fromen1425 Danzig(Hirsch) 73 Faksimile
-
in unsern kuntlichen nutzen und frommen gewant und gekart haben1442 ArchUFrk. 23 (1875/76) 372
-
unsen nakomen to nutte unde to fromen unde to gude1444 HildeshBrüder 160
-
zu irem nutz vnd frommen inzezuchen1548 NydauFrhB. 52 Faksimile
-
zu nutz und frumben der kirchen1599 NÖLREntw. II 8 § 11
-
das in unsr stat gemainen nutz und fromen chumptoJ. EgerStG. 28 Faksimile
-
nutz vnd fromen ze fürdernoJ. Pupikofer I Urk. 60
II 4
in Verbindung mit Schaden
-
weme scade oder vrome / imber darnach kome1224/35 (Hs. 1369) SspLR. Praefatio Rhythmica V. 127f.
-
ich han gesworn, sinen schaden zu warnen, frumen zu werben1338 MWirzib. IX 135 Faksimile
-
ze glichem frumen und schaden komen1342 MWirzib. IX 146 Faksimile
-
beide zcu schadin und zcu frummen1344 TorgauUB. 11 Faksimile
-
si schullen auf allem iren gut schaden vnd frûm miteinander tragenEnde 14. Jh. SteirLl. 165 Faksimile
- 14. Jh. AugsbChr. I 153 Faksimile
-
scolen zee dat to liker deele nemen myt vromen ifte scadenum 1400 SchleswStR. 28 Faksimile
-
allzyt iren frummen werben vnd schaden keren1416 Berlin/Fidicin IV 120 Faksimile des Originaldrucks
-
ain apt der erbt frumm vnd kainen schaden1417 GrW. I 379 Faksimile
-
vnsern schaden zu wenden vnd vnssern frumen zu fudern1417 Wasserburg 109 Faksimile
- 1464 QStBayreuth 8 Faksimile
-
er sol ... vnsern schaden wenden vnd frumen fürdern1486 Indersdorf II 138 (nr. 1438) Faksimile
- 15. Jh. Waibstadt 109 Faksimile
-
sol schaden und from daran haben1503 MBoica XVIII 44 Faksimile
-
unsern frummen fürdern und schaden wennden wöllenTirolLO. 1573 I 1 Volltext (und Faksimile)
-
im zum frumen vnd sein nachpern zum schaden setzet1575 GrW. III 707 Faksimile
-
de scade ende de fromenoJ. Richth. 381 Faksimile
- NürnbChr. I 76 Faksimile