Handfriede
Handfriede
lat. treuga manualis
I
I 1
mit Hand und Mund gelobter Friede
-
an swem der hantfrid gebrochen wirt, erziuget er daz ... vor sinem rihter mit dem, der den hantfride gemachet hat ..., daz der frid an im gebrochen si, der rihter sol jenen ze aht tůn, der den frid gebrochen hat1235 MainzRLFr.(Const.) 254 Faksimile
-
das [Reich] stunt bisz an die czeit das sie zu Rome qwomen vnd recht do irworben vnd bawten do die hant, do wir noch den hantfrede an habenum 1240 Weichb.(Ros.) 45
-
[Übschr.:] de treugis id est hantfrid ... explicit der hantfrid1244 MGConst. II 572f. Faksimile
-
wir setzen und gebieten an swem der hantvride zebrochen wirt ...1251 ArchÖG. 1, 1 (1848) 56
-
swer zwischen zwein vinden einen hantfride machet, und der von ir eintwederm zebrochen wirt, jener, der den fride gemachet hat, der hat den gewalt, jenen anzesprechen, der in zebrochen hat1256 Bayrischer Landfriede/MGConst. II 596 Faksimile
-
ist, daz lute einander vint sint, unde wirt under den ein rehter hantfride gemachet, swelher danne den hantfride zebrichet an dem andern mit dem totslage, der ist des mordes schuldic1276 AugsbStR. Art. 30 § 2 Textarchiv: AugsbStR. Art. 30
-
wie een man doetslacht binnen besetter soene of over gerechten hantvrede ... men sal breeken syn huys1292 Schwartzenberg I 126 Faksimile
-
want hi gheslagen wardt binnen enen hantvrede1312 Nijhoff,Ged. I 149
-
sculdiget man yemanne, dat binnen eneme rechten hantvrede, den he ghelovet hebbe, scade ghescin sin, dar scal die tho antwerden, den man darumme sculdiget, na vredes rechte1325 HHalberstUB. III 277 Faksimile
-
wi, Lodevich ... marghreue tu Brandenborch unde tu Lusitz, bekennen ..., dat wi ghededunghet hebben eynen rechten hantvrede vns unde alle vnsen landen1330 BrandenbUrkS. II 61
-
condempnatus ad mortem pro eo, quod violavit fidem que dicitur hantfriede1350 KoblenzStB. 6
-
wir H. und B. ... von Hanstein bekennen ... daz wir mit ... den burgern ... der stat zů Erforte ... globit haben einen rechtin hantfride1351 ErfurtUB. II 302 Faksimile
-
solden de beyde partien ... gheven onder hem eenen vasten hantvrede van den nederslaghe1356 KampenStR. 45
-
wy ... ghevet ... dem domdekene to Bremen, to der ... borgere hant van Bremen eynen vůllenkomenen hantvrede1367 BremUB. III 252 Faksimile
-
(voghet G.v.W. hat herrn O.v.O. geloved) enen rechten olden hantvrede1371 LünebUB. II 86 Faksimile
-
wer den hantfried widersagt e des tags, als er genomen ist2. Hälfte 14. Jh. RegensbFriedg. 75 Faksimile
-
dat onsse amptlude ... denen stridenden partien eynen hantvrede hyesschen off vrede geboeden1428 CoutMaestricht 180 Faksimile
-
her hette denne den hantfreden glabit vnd selbist gebrochen15. Jh. Landrechtsglosse des Sachsenspiegels/WSB. 110 (1885) 283
-
ob ainer gegen dem andern in der eehaften not der prunst feintschaft bietn, so sol dieselb zeit sein ain guter hantfrid als ob der mit mund und handen gemacht wer1512 NÖsterr./ÖW. VIII 78 Faksimile
-
die handtvrede gheeft ghelooft zijne partije niet te injurieren noch te misdoen1570 CoutAnvers V 460 Faksimile
- Gengler,StRA. 436 Faksimile
- His,MA. I 246
- Lexer I 1180 Faksimile
- MGConst. IV 1219 Faksimile
I 3
infolge von Sühne
-
mir geschag leider ein unglucke daz ich gesunet habe, do mir ein hantfrede und eine rechte gewere getan ist14. Jh. GlWeichb./RichtstLR. 405 Faksimile